اينجاست كه مشايخ اختلاف ( ل ) « 1 » كرده‌اند كه در نفس مطهر « 2 » مصطفى صلّى اللّه عليه و سلّم مستر حق تعالى ( آ : برگ 78 ب ) باقى بود يا نه ، و اين اختلاف در دوام استغراق به تجلّى صفات است « 3 » و امّا دوام استغراق به تجلّى ذات « 4 » در دنيا ممكن نباشد بلكه يك لحظهء باشد ، قال صلّى اللّه عليه و سلّم ( ت ) : « لى مع اللّه وقت لا يسعنى فيه ملك مقرّب ( گ ) « 5 » و لا نبىّ مرسل « 6 » » و از جناب سيادت شنودم كه فرمود كه « 7 » اگرچه سالك قوى باشد از دونيم « 8 » ساعت يا سه ساعت بيشتر طاقت ندارد و اين ( ب ) « 9 » حديث كه : « الإيمان ثابت و اليقين خطرات « 10 » » جميع تجليات را مشتمل باشد به حسب اجمال زيرا كه يقين عين ذات احديت است كه به صورت صفات و افعال ظاهر شده است و ايمان گشته ، قال صلّى اللّه عليه و سلّم : « الإيمان يقين كلّه « 11 » » پس ايمان مكاشفهء « 12 » افعال و مشاهدهء « 13 » صفات دايم بود بعد از تمكين و ايمان معاين ذات مثل خطرات باشد اگرچه در مقام تمكين بود .

--> ( 1 ) ل : برگ 54 الف . ( 2 ) ل : مطهر حضرت ، گ : در نفس حضرت . ( 3 ) تجلّى صفات : مقابل تجلّى ذاتى و تجلّى سه قسم است : يكى تجلّى ذات و دوم : تجلّى صفات و سوم : تجلى افعال و اوّل تجلّى كه بر سالك آيد در مقامات سلوك تجلّى افعال بود و آنگاه تجلّى صفات و بعد از آن تجلّى ذات و ( لغت‌نامه دهخدا ) . ( 4 ) تجلّى ذات : تجلّى است كه مبدأ آن ذات بود بىاعتبار صفتى از صفات هرچند كه اين تجلّى جزء به‌واسطه اسماء و صفات حاصل نمىشود چه حق تعالى از حيث ذات بر موجودات تجلى نكنند و تجلّى او از وراء حجابى از حجابهاى اسم بود . ( لغت‌نامه دهخدا ) . ( 5 ) گ : ص 452 ، ت : برگ 57 ب . ( 6 ) ب : حاشيه برگ 68 ب يعنى مرا با حضرت حق تعالى وقتى مخصوص است كه نمىگنجد در آن وقت فرشتهء مقرب و نه نبى مرسل . محى الدّين النووى : رياض الصالحين ، ج 1 ، صص ، 365 . 480 . هجويرى : كشف المحجوب ، ص 365 . نجم الدّين رازى : مرصاد العباد ، ص 77 . اللؤلؤ المرصوع ، ص 61 . ( 7 ) آ : ندارد . ( 8 ) ب : ندارد . ( 9 ) ب : برگ 69 الف ، ( 10 ) كنز العمال ، ج 2 ، ص 90 . ابو نعيم اصفهانى : حلية الاولياء ، ج 3 ، ص 185 . ( 11 ) ابو طالب مكى : قوت القلوب ، ج 3 ، ص 17 . غزالى : احياء علوم الدين ، ج 1 ، ص 78 . ( 12 ) آ ، ت ، ل : مكاشف . ( 13 ) گ : مشاهد